ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានការពារលើការចំណាយ ក្នុងការនាំចូលជី និងថ្នាំកសិកម្ម ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា ការវិនិយោគនេះបានបង្កើតនូវផលចំណេញសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងច្រើន ខណៈពេលដែលកំពុងបង្ហាញពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកាន់តែខ្លាំងក្នុងការជំរុញការអនុវត្តកសិកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាព។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម លោក ឃឹម ហ្វីណង់ បានមានប្រសាសន៍កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះថា ការចំណាយរបស់កម្ពុជាលើជី និងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ដែលមានចំនួនប្រមាណ ៦៣៦ លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ បានជួយបង្កើតតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចប៉ាន់ស្មានប្រហែល ៩,៧៧ ប៊ីលានដុល្លារ។ ការលើកឡើងរបស់លោកធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានការព្រួយបារម្ភពីសាធារណជន ចំពោះរបាយការណ៍នៃការចំណាយខ្ពស់លើធាតុចូលកសិកម្ម។

យោងតាមទិន្នន័យពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម កម្ពុជាបានចំណាយប្រាក់ប្រហែល ៤២០ លានដុល្លារ លើជីកសិកម្ម និងជិត ២១៨ លានដុល្លារ លើថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត និងថ្នាំកម្ចាត់ស្មៅកាលពីឆ្នាំ ២០២៥។ ការនាំចូលភាគច្រើនគឺមកពីបណ្តាប្រទេសជិតខាង និងក្នុងតំបន់ រួមមាន វៀតណាម ថៃ ចិន កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន។

ទោះបីជាការនាំចូលនៅតែជាសមាសភាគសំខាន់នៃផលិតភាពកសិកម្មក៏ដោយ រដ្ឋាភិបាល និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍កំពុងបង្កើនការជំរុញជម្រើសប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ក្រោមគម្រោងការច្នៃប្រឌិតសម្រាប់ការបង្កើនល្បឿនអាកាសធាតុ (ICAP) ដែលផ្តល់មូលនិធិដោយ UNDP-AFCIA កសិករក្នុងខេត្តបាត់ដំបង កំពង់ធំ និងព្រះវិហារ កំពុងចាប់ផ្តើមដាំដំណាំគម្របដី ដើម្បីស្តារជីជាតិដីក្នុងប្រព័ន្ធធ្វើស្រែ។

លទ្ធផលដំបូងនៃគំនិតផ្ដួចផ្ដើមនេះបង្ហាញពីលទ្ធផលគួរឱ្យលើកទឹកចិត្ត។ ទិន្នផលស្រូវបានកើនឡើងពីប្រហែល ៨០០ គីឡូក្រាម ដល់ ១,០០០ គីឡូក្រាម ក្នុងមួយហិកតា ចំណែកឯការចំណាយលើធាតុចូលបានធ្លាក់ចុះពី ២៥ ទៅ ៣០ ភាគរយ ហើយប្រាក់ចំណេញរបស់កសិករបានកើនឡើងរហូតដល់ ១០ ភាគរយ។

នៅក្នុងវិស័យស្វាយចន្ទី ថ្នាក់ដឹកនាំឧស្សាហកម្មក៏កំពុងតស៊ូមតិដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើធាតុចូលគីមីផងដែរ។ លោក អួន ស៊ីឡុត ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា (សសក) បានលើកទឹកចិត្តកសិករឱ្យពិចារណាលើជីសរីរាង្គដែលផលិតក្នុងស្រុក ដែលមានតម្លៃសមរម្យ និងងាយស្រួលរក ទោះបីជាវាអាចមានប្រសិទ្ធភាពតិចជាងជម្រើសគីមីបន្តិចបន្តួចក៏ដោយ។

លោកបានកត់សម្គាល់ថា សមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជាបានណែនាំបច្ចេកទេសកសិកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាពផ្សេងៗដល់អ្នកដាំស្វាយចន្ទី រួមទាំងការដាំដំណាំគម្របដី ទោះបីជាការអនុវត្តនៅមានកម្រិតដោយសារកង្វះខាតធនធានក៏ដោយ។ សមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជាក៏បានជំរុញឱ្យមានការប្រើប្រាស់ជីបាញ់តាមស្លឹកដែលផលិតដោយខ្លួនឯង និងដំណោះស្រាយជីវសាស្ត្រដូចជា មីក្រូសារពាង្គកាយដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ (HEM), បាក់តេរីបាស៊ីលូស៊ុបទីលីស (Bacillus subtilis – IMOBs) និងមីក្រូសារពាង្គកាយមានប្រសិទ្ធភាព (EM) ដើម្បីជួយកសិករកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកម្ម និងពង្រឹងភាពស៊ាំទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

ខណៈពេលដែលកម្ពុជាកំពុងរក្សាតុល្យភាពរវាងផលិតភាព និងនិរន្តរភាព មន្ត្រី និងអ្នកពាក់ព័ន្ធក្នុងឧស្សាហកម្មនេះ នៅតែបន្តស្វែងរកមធ្យោបាយដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចូល ស្របពេលដែលគាំទ្រកសិករជាមួយនឹងការអនុវត្តដែលមានចំណាយទាប និងមេត្រីភាពចំពោះបរិស្ថាន៕

អត្ថបទ៖ ប៊ី, ប្រភព និងរូបភាព៖ CAC